21 december

Hola José Antonio, mucho tiempo, no?
??? Geen idee wie het is. Dus antwoord ik aarzelend: ‘Si…, si…
‘Ik ben het, Paco. ¿Cómo estás?
Paco? Welke Paco? Ik ken er minstens een stuk of tien, als het er geen twintig zijn.
‘Pablo zei dat hij gisteren bij je langs was geweest.’
Aha, nu weet ik welke Paco het is. Want ik ken er maar één in combinatie met de naam Pablo. Het is Paco el electricista, de vader van Pablo el electricista! En het is inderdaad mucho tiempo, ik kan me niet meer herinneren wanneer ik hem voor het laatst gesproken heb .
‘Ja, dat klopt. Er was een fase uitgevallen. Hoe gaat het met jou?’
‘Met mij gaat het prima. Zeg, morgen val ik voor Pablo in en zit de hele dag duimen te draaien op kantoor. Heb je zin om langs te komen? Kunnen we bijkletsen.’
Toevallig ben ik van plan de volgende dag boodschappen te gaan doen.
‘Lijkt me hartstikke leuk. Een uur of elf?’
‘Afgesproken, ik zie je dan. Hasta mañana.’

Vriend Paco verdient een nadere introductie.
Ik ken hem al ruim vijftien jaar, hij is een van eerste Spanjaarden die ik hier heb leren kennen. Via via hoorde ik dat hij een betrouwbare en kundige elektricien was. En als je een huis gaat bouwen is zo iemand onontbeerlijk.
Ik weet nog goed dat ik voor het eerst bij hem op kantoor kwam: een kleine, vriendelijk lachende man met een beetje een bol hoofd aan een groot bureau, aan de muur her en der kalenderfoto’s van schaars geklede dan wel voluptueuze dames zoals je die meestal in werkplaatsen aantreft én ernaast… de grootste verzameling Christelijke spreuken die ik in mijn leven gezien heb!
(Voor diegene die mij een beetje kent hoef ik niet uit te leggen dat ik voor dat laatste ietwat “allergisch” ben; lees anders mijn boeken Pater Noster of Eeuwige Stilte maar)
In het begin was ik dan ook wat terughoudend, maar dat bleek niet nodig. Het werd me al snel duidelijk dat Paco gewoon een ontzettend aardige man was, ruimdenkend en uiterst respectvol naar vrouwen toe, en het geloof bracht hij geen enkele keer te berde (ik weet zelfs nu nog niet van welke Christelijke stroming hij is).
Bovendien was hij nieuwsgierig naar de mening van een ander. En in het bijzonder van een buitenlander als ik.
Ondanks mijn toen nog haperende Spaans hebben we na die eerste ontmoeting samen heel wat uurtjes de wereldpolitiek doorgenomen. Als ik in Velez moest zijn en zag dat hij er was, stopte ik als ik tijd had altijd om even een praatje te maken. En dat even kon dan soms een uur of meer uitlopen.
Een kleine drie jaar geleden ging hij met pensioen. Zijn zoon Pablo nam de zaak over en hijzelf ging in zijn huisje op de campo wonen bij zijn aguacates y mangos.
Sindsdien heb ik hem niet meer gesproken.
Tot bovenstaand telefoontje dus.

We zitten al ruim anderhalf uur te kletsen als het woord Catalunya valt.
Nu weet ik dat je in Spanje heel voorzichtig moet zijn met je mening geven over de Spaanse politiek – voor je het weet is een vriend ineens je vijand geworden – maar met Paco durf ik het risico wel aan. Zij het voorzichtig.
‘Wat vind jij van die hele toestand daar,’ vraag ik, de bal voor de veiligheid eerst bij hem leggend. ‘Begrijp jij er iets van?’
Hij haalt zijn schouders op. ‘Tja, dat is nu eenmaal Spanje. Zo zitten wij Spanjaarden in elkaar. Vind jij dat ze zich af moeten scheiden?’
Inwendig schiet ik in de lach. Echt Paco, meteen het balletje weer terugkaatsen.
‘Geen idee, gelukkig ben ik geen Catalaan. Maar het gedrag van Rajoy is me echt een raadsel. Als hij via de media door deskundigen had laten uitleggen wat de gevolgen van onafhankelijkheid zouden zijn, bijvoorbeeld geen Champions League meer voor FC Barcelona, dan denk ik niet dat de meerderheid bij een referendum vóór had gestemd en hadden Puigdemont en zijn vrienden hun biezen kunnen pakken.’
Paco knikt. ‘Dat zou best wel eens kunnen, ja. Maar er speelt hier nog iets heel anders. Namelijk Franco, ook al is die al 40 jaar dood. De Partido Popular is ergens de erfgenaam van de franquistas en helemaal in de ogen van de separatisten daar in Catalunya. Waarom denk je dat ze het referendum op 1 oktober hielden? Omdat dat onder Franco de Día del Caudillo was, omdat hij op die dag tot staatshoofd werd benoemd. Een duidelijke opgestoken middelvinger dus.’

download-1‘Dus Rajoy is nog steeds een aanhanger van Franco, bedoel je? En daarom reageert hij zo?’
Lachend schudt Paco zijn hoofd. ‘Nee, nee, nee, dat zeg ik niet. Ik heb geen idee hoe Rajoy over Franco denkt. Ik wíl het ook niet weten! Net zomin als ik wil weten hoe mijn buurman daarover denkt. De meeste mensen van mijn leeftijd praten daar niet over.’
Ik kijk hem vragend aan. ‘Jij ook niet?’
‘Ik? Met mijn buurman? Geen denken aan.’
‘En met mij?’
‘Ook niet. Maar ik zal je in plaats daarvan wel een verhaal vertellen.’ Paco leunt achterover in zijn bureaustoel. ‘Vroeger was het meeste land in Spanje van de adel. Hier, in dit gedeelte van Andalucía, van de Marquis de Larios.

images-2Negentig jaar geleden, in een dronken bui, heeft mijn grootvader in de kroeg iets negatiefs over die man gezegd en kon sindsdien elke nacht in de campo doorbrengen. Anders hadden de mannen van de markies hem vermoord. Dus toen Franco kwam en hij eindelijk weer thuis kon slapen was hij heel blij. Maar om mijn abuelo om die reden een aanhanger van Franco te noemen… dat is heel wat anders.’
‘Je bedoelt…’
‘Dat het hier in Spanje allemaal zó ingewikkeld is, dat er zóveel dingen uit het verleden meespelen, dat je nooit precies zult weten wat er gaat gebeuren.’
‘Dus op 21 december, als die verkiezingen zijn in Catalunya…?’
Voor de tweede keer haalt Paco zijn schouders op.
‘Joh, een dag later is het de trekking van El Gordo, de grootste loterij van het jaar.

imagesDat vinden de meeste Spanjaarden een veel belangrijkere gebeurtenis. En drie dagen daarna is het Kerst. Dan ben je met de hele familie samen. Daar gaat het in het leven toch om?’
Hij knikt naar het kersttafereel op zijn bureau. De maagd Maria in volle glorie, vader Jozef, het kindeke Jezus in zijn mandje, een engel in de gloria ….

Dit bericht is geplaatst in Blog. Bookmark de permalink.

6 reacties op 21 december

  1. Ria Schraverus schreef:

    Hallo Jose! Na al die prachtige blogs wordt het tijd om even uit te rusten. Gerard en ik wensen je warme kerstdagen en een gezond, voorspoedig en succesvol nieuwjaar. Groetjes aan Renate.
    Ria

  2. Karen schreef:

    Ja, boeiend hè. Zo lastig om die Franco-geschiedenis en de nasleep ervan goed te vatten als buitenstaander. Ben heel benieuwd hoe het verder zal uitpakken met Catalonië.

  3. Robert Strengers schreef:

    Vanavond de uitslag van Catalonië, wat zal het worden. Hopelijk geen ruzies of erger!
    laatste stukje van je verhaal, daar gaat het om; de gewone dingen van het leven, zoals samen gezellig kerstfeest vieren met familie en vrienden.
    Dus: fijne kerstdagen en alvast een goed uiteinde!!!

    • José schreef:

      Jullie ook Rob, fijne feestdagen. En gisteren hebben we ocho appellidos catalanes gekeken. :). Als je wilt weten hoe Spanjaarden uit verschillende streken over elkaar denken zeker een aanrader :)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *