De Spanjaard bestaat niet

Was het niet Maxima die zei ‘de Nederlander bestaat niet’?
In dat geval kan ik zeggen dat de Indo ook niet bestaat.
Of ben ik gewoon een uitzondering op de regel?
Die ene die bij de eerste zonnestraal verkast naar de schaduw en er als de kippen bij is haar valiesje te pakken wanneer de thermometer in Spanje drie dagen op rij plus 35 aangeeft.
‘Wat doe je hier in deze rotzomer als je in Málaga in de zon kunt zitten?’
De vertwijfeling kan ik van het gezicht van mijn vrienden aflezen wanneer ze me zeiknat van de regen in Nederland tegenkomen.
‘Waarom lig je niet lekker te bakken op het strand? Zon, zee, sangria!’
Omdat mijn hersens verdampen bij hoge temperaturen, daarom. En omdat er dan niets meer uit mijn handen komt.
Ik ben gewoon die Indo die niet tegen hitte kan.
Die bestaat, echt waar.

Wanneer men zich in Nederland realiseert dat de zomer echt voorbij is zakt het gemoed evenredig aan de thermometer.
De temperatuur in Andalusië daalt dan eveneens, maar blijkt daar juist een goed excuus om nog even een zak feestjes open te trekken.

termica-01342
Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit het perfecte moment is om afscheid te nemen van familie en Nederlandse vrienden en me weer met mijn gade te herenigen.
Alleen… dit jaar ondervind ik landingsproblemen.
En ik kom er maar niet achter waar het aan ligt.
In elk geval niet aan de noodstop waarmee de piloot het vliegtuig aan de grond zet, noch aan de paar nazomerse problemen die ons huis tijdelijk in een kampeerproject veranderen.
Ook ligt het niet aan de ontmoeting met een duizendpoot die onverhoeds uit mijn yogamatje komt vallen (de ontspanningsoefeningen nemen nu iets meer tijd in beslag).duizendpoot-tOké, het ijzerwerk van ons woonblok heeft een lik verf gekregen, er wonen wat meer studenten, en het slot van de achterpoort is er nu helemaal uitgeslagen zodat bewoners niet steeds moeten zoeken naar sleutels.
Maar verder?
La Fantasma spookt als altijd door het trappenhuis, de Chinese toko op de hoek is nog steeds het meest populaire trefpunt voor de alcoholisten en gezelschapsdieren van de buurt en op wat verschenen en verdwenen zaakjes na lijkt de binnenstad van Málaga ook weinig veranderd.
Tot ik op een zaterdag het centrum in duik.

Een oudere man loopt me haast van de schoenzolen vlak voor ik mijn favoriete kruidenwinkeltje in wil stappen. Hij draagt de Spaanse kleuren rond zijn middel en uit de nekopening van zijn overhemd steekt een vlaggetje.
Niks aan de hand, in Málaga en omstreken lopen de mensen er wel vaker origineel bij.
Wanneer ik echter de winkel weer uitkom word ik teruggedrongen door een hele meute vaandels, spandoeken, toeters en bellen.
Wat is hier aan de hand? El día de la Hispanidad is pas over anderhalve week.
De ingewanden van de stad inkruipend kom ik meer en meer Spaanse vlaggen tegen: mensen, kinderwagens, maar ook huizen, winkels en cafés zijn er mee behangen.

@Getty Images

@Getty Images

Komt dat doordat morgen het referendum in Catalunya is?
Hoewel, speelt dat in Andalusië? Bijna duizend kilometer verwijderd van Madrid en Barcelona?
Dit is toch het Málaga waar de Andalusiër alles a su aire benadert, Madrid een ver-van-mijn-bed show vindt en een Catalaan best pruimt zolang die maar twintig tonen lager zingt?
Of vergis ik me?
Ineens weet ik wat er anders is dit keer.
Er is geharrewar in Spanje.
 
“Todos somos Barcelona, todos somos Barceloneses”, een leus vergelijkbaar met Kennedy’s “Ich bin ein Berliner” of meer recentelijk “Je suis Charlie”.
Het is minder dan twee maanden geleden dat de wereld werd opgeschrikt door de vreselijke aanslagen in en rond Barcelona en alle Spanjaarden – en niet alleen Catalanen, ook Galiciërs gelijk Rajoy en de op dat moment druk feestvierende Malagueños – volmondig verklaarden Barcelonees te zijn.
Nu, een dag na het gewelddadig verlopen referendum, lijkt er van die solidariteit niets meer over.
Spanje is verdeeld tot op het bot.
Volgens de Spaanse en Catalaanse media tenminste en de meningen en braakballen die op Facebook opduiken.12718386_645798258912440_2260520899965368350_n

Ook uit Nederland
De Spanjaard wordt omschreven als conservatief, discriminerend, macho, zwaar gelovig en onverdraagzaam. Zelfs Franco wordt uit de mottenballen gehaald.
Maar dat strookt niet met mijn beeld.
Heb ik iets gemist?
Het brengt me in elk geval in verwarring.
Wie is de Spanjaard nu eigenlijk?

De hal van de entree is behangen met manshoge posters vol Bijbelspreuken.
Op zoek naar betaalbare luidsprekers ben ik beland in een rastro van een kerkgenootschap.
Massieve antieke tafels en kasten zoals die bij de oudere generatie Spanjaarden zo populair waren, wandkleden met jachttaferelen (de jacht, nog steeds populair), beeldjes van herderinnetjes met adonissen, een flinke collectie witgoed, vergeefs spit ik alles door.
Tot ik in het kraaiennest van de rastro-techneut beland en hem betrap op het sleutelen aan – voor het door mij beoogde basgeweld helaas iets te lichte – speakers.
Tot mijn verbazing blijkt hij een medebassist.
Een zeer gelovige bovendien en zo te horen behoorlijk populair.
Want ik ken niet veel muzikanten die het hele jaar door vier keer per week voor vijfhonderd mensen optreden. Dat het optreden in een kerk is doet voor mij niets af aan het succes dat hij heeft met zijn tot hardrock bewerkte kerkelijke liederen.
Toevallig wordt er net een monitorspeaker afgeleverd.
Vijf minuten later heb ik ‘s mans kostbare vioolbas in de handen gedrukt gekregen en sta ik te jammen met de rest van de christelijke vrijwilligers.
Heeft iemand geprobeerd me te bekeren?
Nee hoor, we maken gewoon samen muziek.

Er is feest in het cultureel centrum.
Het is het openingsweekend van een pop-art-achtige expositie die al bij voorbaat het nodige stof heeft doen opwaaien.
De inkom is enorm en het camp- en gay-gehalte bijzonder hoog: waarschijnlijk maakt de volledige LHBT… etcetera-gemeenschap van de Costa zijn/haar/het opwachting.

termica-0562termica-0554
De sfeer is uitbundig, de kledingcode is over-the-top en de moorddadige stiletto’s voegen daar nog enige decimeters aan toe.
Toch staat er naast een gerenommeerde cultuurpaus ook een familie doorsnee met vier kinderen te genieten van het schouwspel, deelt een relaxte biker een joint met een boomlange travestiet en heeft een hoogzwangere juffrouw niet in de gaten dat de beeldschone dj die ze aan de haak probeert te slaan griezelt van haar rondingen.

termica-0512
Iedereen drinkt, lacht, danst en babbelt gezellig met elkaar en zelfs de in jaguarpak opgesloten dame die met halsketting door de gang geleid wordt zorgt nooit voor opgetrokken wenkbrauwen.termica-0548
Opeens klinkt er een ijselijke kreet en zie ik hoe een schitterende drag queen door haar enkel zwikt en tegen een bejaard echtpaar knalt.
De oude man bedenkt zich slechts een ogenblik: hij pakt haar bij haar middel en ondersteunt haar naar de dichtstbijzijnde kruk, zijn echtgenote naar de verpleegsterspost dirigerend.
Nog lang nadat de dames in het wit hebben besloten dat er niets ernstigs loos is, blijft hij glaasjes water aanvoeren en klopjes geven op de hand van het nog immer jammerende slachtoffer.
Het klinkt als een theaterstuk, het ziet er uit als een theaterstuk, maar het is gewoon een gebeurtenis in Spanje.
Spanjaarden discriminerend? Spanjeaarden macho?
Ik zie alleen maar mensen die samen een goede avond hebben.

Muziek maken smaakt altijd naar meer. Met wie, wat en waar maakt me nog niet zoveel uit.
Toch is het ‘waar’ dit keer aan de orde: na het plattegrondje veelvuldig te hebben bestudeerd en dezelfde weg drie keer te zijn gereden, lijkt het erop dat ik de gebaande wegen moet verlaten om een arroyo in te duiken.
Ik gooi mijn twijfels over de stevigheid van de vering overboord, hobbel door en stop bij een cortijito.
Vlak voor ik uitstap arriveren een paar in leer en ijzerwaar gehulde motorrijders.
Met zelfverzekerde tred gaan ze me voor.
Wanneer ik een hoek omsla tref ik een bont gezelschap muziekliefhebbers: diehards met de obligate shirts van bluesfestivals, ouwe rockers met een lust voor bier, een stevige dame die later een stem gelijk Janis Joplin blijkt te hebben, een paar fris gewassen conservatoriumtypes en een jonge hond die zenuwachtig zijn trompet oppoetst.
Over zenuwen gesproken, ik merk dat ik daar zelf ook last van heb: zelfs de rondscharrelende kippen ken ik niet. Daarnaast lijkt het zo-even nog gezellig paella verorberende gezelschap te overwegen of ik misschien een stille ben.
Twee nummers en evenzoveel biertjes verder waag ik het een gesprek aan te knopen met mevrouw Janis. Even later heb ik een uitnodiging voor een volgende keer, een aanbieding voor het gebruik van een versterker en een bordje paella gekregen.

termica-10082010257
Dan stapt er een verweerde veertiger met zijn gitaar op het podium en begint met gruizige stem te zingen.
‘El Catalán…’ fluistert mijn buurvrouw.
Hoor ik daar bewondering?
Wanneer de man een Spaanse (of misschien wel Catalaanse) kraker inzet begint iedereen mee te zingen en te klappen.
Ook bij het volgende lied zijn alle aanwezigen van de partij. Geen enkele spanning merk ik op, alleen saamhorigheid.
Als dank krijgt de zanger na afloop twee potten bier in handen gedrukt.
Spanjaarden versus Catalanen?
Hier zijn slechts mensen die samen muziek maken en een biertje drinken.

‘Ach, de regeringen in Madrid én Barcelona: aan beide kanten zijn het gilipollas, met teveel testosteron,’ buurman António vat het politieke geharrewar zo op zijn eigen manier samen. ‘…en als we niet oppassen is uiteindelijk altijd weer de gewone man de pineut. Zoals zondag in Barcelona. Wij, jij en ik, moeten gewoon ons gezond verstand blijven gebruiken.’
Daar zit wat in. Niet de politici met hun ondoorgrondelijke agenda’s bepalen het karakter van een volk, maar de mens in al zijn verscheidenheid.
De Nederlander bestaat niet.
De Spanjaard ook niet.
Mensen zijn als Fries stamboekvee: allemaal hebben ze vlekjes, maar niet allemaal dezelfde.
Uniek, zolang we ons maar niet als een kudde gedragen.

@ ap

@ ap

Dit bericht is geplaatst in Blog. Bookmark de permalink.

6 reacties op De Spanjaard bestaat niet

  1. nicole schreef:

    Raak geschoten Renata! Dat gezeur over identiteit is de zoveelste manier om mensen tegen elkaar op te zetten. Doen we dus lekker niet aan mee. Met een beetje vriendelijkheid en respect ben je overal ‘thuis’. Zo gemakkelijk is dat. Misschien moeten we dat dagelijks op FB zetten? bisou.

  2. Robert Strengers schreef:

    Mooi!!!
    gaaf dat je daar ook weer muziek kan maken. Dat is het heerlijke als je een instrument bespeelt. Muziek is internationaal, behoeft geen woorden en verbindt. Geniet ervan!

  3. Ineke v.d. ven schreef:

    Heerlijke blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *